Duurzaamheid in de bancaire sector
Duurzaamheid wordt steeds vaker geassocieerd met rapportages, certificaten en wetgeving. Maar er speelt zich achter de schermen nog een ander verhaal af, namelijk dat van de bank die jouw lening beoordeelt. Hoe weegt de bank duurzaamheid mee in haar beslissingen? En wat betekent dat voor jou als ondernemer?
In deze aflevering van CircuLean Talks spreek ik met Sebastiaan Bredenbeek van RiskSphere. Hij werkt al zo’n zeven jaar in de financiële sector, voornamelijk bij banken, en richt zich de afgelopen jaren volledig op duurzaamheid en klimaatrisicomanagement.
We kennen elkaar vanuit de Jonge Klimaatbeweging, maar inmiddels raken onze vakgebieden elkaar ook zakelijk. Want de data die ondernemers vastleggen, heeft steeds meer te maken met hoe banken naar risico’s kijken.
De bank is er niet alleen om je geld te bewaren
Vanuit het oogpunt van een ondernemer heeft de bank twee rollen. Enerzijds bewaart de bank het geld, zodat je kunt pinnen en betalen. Anderzijds verstrekt de bank leningen. Dat tweede deel is waar duurzaamheid steeds prominenter in terugkomt.
Om een lening te verstrekken, maakt een bank inschattingen of het een goede keuze is. Daarbij stellen ze onder andere de vragen: is dit bedrijf nu financieel gezond? En kan het dat ook in de toekomst blijven?
“Banken realiseren zich dat de wereld van vandaag er over tien jaar door klimaatverandering anders uit kan zien.”
Risico’s boven rapportages
Er wordt veel gesproken over rapportage-richtlijnen, maar Sebastiaan benadrukt dat rapporteren het einde van de keten is. Nadat je iets hebt gedaan, leg je het vast. Maar waar het bij banken in de eerste plaats om gaat, is risicobeoordeling.
Duurzaamheid is daarin een steeds zwaarder wegende factor. Deels omdat banken het zelf belangrijk vinden dat de economie verduurzaamt, zoals je ziet bij Triodos en ASN, die vanuit intrinsieke motivatie werken. Maar ook voor banken die minder groen bekend staan, is duurzaamheid inmiddels onvermijdelijk geworden.
“Of je nou een bank bent die vanuit een intrinsieke motivatie werkt of niet, duurzaamheid is een thema dat je niet meer kunt negeren”
Brussel zet de druk erop bij de banken
De Europese Unie heeft een heldere strategie. De duurzaamheidstransitie kost enorm veel geld, en dat kan niet alleen met publiek geld worden gefinancierd. Banken moeten daarin een rol spelen. Via de SFDR (Sustainable Finance Disclosure Regulation) worden banken aangespoord om duurzamer te investeren.
Maar banken willen ook weten: hoe duurzaam zijn de bedrijven waarin we investeren eigenlijk? Dat was de aanleiding voor de CSRD, Corporate Sustainability Reporting Directive, die bedrijven verplicht om duurzaamheidsprestaties op te nemen in hun financiële jaarverslagen.
“Zo is die CSRD in het leven geroepen: om banken en investeerders de data te geven die ze nodig hebben om goede keuzes te maken.”
CO2-budgetten voor alle leningen
Het CO2-budget per lening wordt geleidelijk ingevoerd. Voor grote leningen is dit al actueel, omdat de financiële marges daar groot genoeg zijn om de berekening te maken. Voor kleinere leningen in het leningboek van de bank is dit nog werk in uitvoering.
ABN AMRO is volgens Sebastiaan momenteel de eerste bank die een concreet CO2-budget heeft vastgesteld. Andere banken bewegen dezelfde kant op, al pakken ze het net iets anders aan. Uiteindelijk hebben ze in beide gevallen min of meer dezelfde data nodig.
“De filosofie geldt voor iedere bank. Ongeacht bij welke bank jij je lening afsluit.”
Groene certificaten leveren direct voordeel op
Op individueel klantniveau zijn certificaten en vrijwillige rapportagestandaarden nu al relevant. Als een ondernemer kan aantonen dat een productieproces 20% minder uitstoot, is dat voor de bank waardevolle bewijslast. Het kan helpen om überhaupt de lening te krijgen en in sommige gevallen ook om een rentekorting te bedingen.
Er zit wel nog een groot gat tussen wat een individuele klant aanlevert en wat een bank daadwerkelijk doet met die informatie op strategisch niveau. Dat gat moet de komende jaren worden gedicht.
“Zolang er data is, is er vaak meer mogelijk dan je denkt”
Melkveehouders laten waarde van data zien
Sebastiaan illustreert het met een concreet voorbeeld. Bij een eerdere opdracht werkte hij intensief met melkveehouderijen, een sector die enorm onder druk staat door stikstof- en CO2-discussies. Banken wilden graag zaken blijven doen met deze sector, maar hadden daarvoor betrouwbare duurzaamheidsdata nodig.
In het begin was die data nauwelijks beschikbaar. Als er al iets was, stond het als pdf ergens opgeslagen in een lokaal klantdossier. Inmiddels is voor ongeveer de helft van de klanten deze data beschikbaar in een database. Een kleine maar betekenisvolle stap vooruit.
“Hoe meer data een ondernemer beschikbaar heeft in een min of meer gestandaardiseerd format, hoe meer de bank daarmee kan.”
Waar de banken de plank nog misslaan
Er is bij banken echt wel kennis over klimaat aanwezig, ook bij de minder groene spelers. Die kennis vertaalt zich goed door naar de allergrootste klanten. Maar voor de echte kleine MKB-ondernemer, met 10 of 15 mensen in dienst, zit nog een groot gat.
Banken weten soms zelf nog niet goed welke uitdagingen die ondernemer tegenkomt en hoe ze daarbij kunnen helpen. Dat leidt er soms toe dat een ondernemer pas laat in een traject hoort dat een product niet voldoet aan bepaalde criteria.
“Ongeveer 40% van alle economische groei in Nederland komt van kleine ondernemers. Die groep verdient het om goed beoordeeld en behandeld te worden.”
Duurzaamheid en digitalisering trekken samen op
Systemen communiceren nog onvoldoende met elkaar. De data zit her en der verspreid. En ondernemers vullen templates in, maar banken zijn soms nog niet in staat om die informatie goed vast te leggen en te benutten.
Dat maakt standaardisatie zo belangrijk. Niet alleen voor de bank als geheel, maar ook voor de individuele klantrelatie. Duurzaamheid en digitalisering stellen dezelfde eis: gestructureerde, deelbare data.
“Op het moment dat een aap in een andere taal praat dan de ander, is dat gewoon heel lastig.”
Wat kun je als ondernemer nu al doen?
Sebastiaan sluit af met een praktisch advies. Begin met vastleggen, en doe dat aan de hand van een bestaand template. Of dat nu van een brancheorganisatie komt of van een vrijwillige standaard als de VSME, het maakt al een groot verschil.
Ga daarnaast jaarlijks in gesprek met je huisbank. Benoem de onderwerpen waar je mee bezig bent. Benoem de certificaten die je haalt en de templates die je invult. Banken zijn volop bezig met groene producten, en wie weet welke combinatie er mogelijk is.
"Doe dat over de pijlers van Environment, Social en Governance. Dat is de taal die de bank ook spreekt." - Sebastiaan
Wie duurzaamheid ziet als iets wat alleen intern speelt, mist een belangrijk deel van het verhaal. De bank die morgen jouw groeivraag beoordeelt, kijkt steeds vaker ook naar hoe toekomstbestendig jouw bedrijf is. En daarvoor heb je data nodig.
